ورق گالوانیزه
ورق گالوانیزه به ورق پوشیده شده با لایه ای از روی گفته می شود. کاربردهای متنوع ورق فولادی در محیط های مرطوب تولید کنندگان را به فکر افزایش دوام آن انداخت.
کاربرد گسترده ورق گالوانیزه باعث شده نام آن را زیاد بشنویم یکی از انواع ورق های فولادی که تحت عملیاتی سطحی قرار گرفته و روی بهبود خاصیت ضدخوردگی و اکسیداسیون آن کار شده، ورق گالوانیزه است. پوشش دهی سطحی ورق با فلز "روی" به تولید ورق گالوانیزه می انجامد.
ترکیب فولاد و روی در مواجهه با رطوبت و فرایند اکسیدشدن، به اکسیداسیون روی می انجامئ. فداشوندگی روی در کنار آهن، ورق گالوانیزه را از خوردگی و سوراخ شدن مصون می نماید. گالوانیزه کردن ورق با دو روش اصطلاحا سرد و گرم انجام می شود. گالوانیزه نمودن گرمیا غوطه وری ورق در صنایع بیشتر مورد استفاده است و خواص مطلوب تری مطلوب تری ارایه می دهد.
خواص ورق گالوانیزه
گالوانیزه کردن را می توان عملیات سطحی برای محافظت از آهن در محیط های مرطوب دانست پوشش فلز "روی"، روی سطح ورق فولادی نشسته و ماهیت شیمیایی روی در کنار آهن به فداشوندگی آن و محافظت از ورق گالونیزه منجر می گردد.
فرایند گالوانیزه نمودن در صورتی مطلوب است که پوشش روی با چسبندگی بالا را روی سطح ورق فولادی ایجاد کند تراکم بالا و چسبندگی مناسب به تاب آوری ورق گالوانیزه در محیط های متسعد خوردگی و اکسیداسیون منجر می شود.
روند تولید ورق گالوانیزه
پوشش دهی فلز فداشونده "روی" در مجاروت آهن به دو صورت سرد و گرم است.
روش غوطه وری گرم
روش گرم را روش غوطه وری روی نیز می نامند، فلز روی که حتلا به صورت مذاب درآمده است روی سطح ورق فولادی می نشیند غوطه وری ورق فولادی در حوضچه شامل مذاب روی دستیابی پوشش متراکم و با چسبندگی قابل قبول را حاصل شود. ضخامت پوشش محتفظ از جنس روی بر سطح ورق گالوانیزه در این روش قابل کنترل است. کاربرد مدنظر و حصول دام بالا تعیین کننده ضخامت پوشش روی است.
دانه های "روی" نشسته بر سطح ورق فولادی میزان متفاوتی دارند این دانه ها با توجه به نرخ سرمایش تفاوت در اندازه دارند و واضح است هرچند سرمایش بیشتر شود دانه ها نیز درشت تر خواهند بود. نام دیگر این دانه ها، اسپانگل می باشد. اسپانگل ها نوعی عیب سطحی به حساب می آید که ناخالصی روی به ایجاد آن منجر می گردد.
ورق گالوانیزه می تواند دارای گل های ریز و درشت باشد گل های درشت را به حرف N و گل های ریز را با حرف M بیان می کنند. ورق با گل های درشت از خشک شدن طبیعی و بدون دخالت و سرعت بخشیدن به پوشش روی ایجاد می شود، اما گل های ریز با کنترل و نظارت بر ترکیب شیمیایی و نرخ سرمایشی در فلز مذاب روی تولید می شود.
مراحل ایجاد پوشش روی در روش غوطه وری
چربی زدایی و رفع آلودگی های سطحی طی چند مرحله
غوطه وری در مذاب روی
خشک کردن ورق و تنظیم ضخامت لایه پوششی
کنترل کیفیت
روش سرد
روش گالوانیزاسیون سرد، الکتروگالوانیزه نیز نامیده می شود. استفاده از فرایند الکترولیز در روش سرد دلیل این نام گذاری است در این روش پس از فرایند آماده سازی سطح و رفع آلودگی ها از روی آن، عملیات اسپری کردن ترکیبی از "آب و نمک روی" یا "نمک روی"، محلولی اسیدی روی سطح فلز پایه انجام می گیرد.
الکترولیت در این فرایند همان جفت ترکیبی "آب و نمک روی" یا "اسید و نمک روی" است و عموما ضخامت پوشش "روی" برابر 25 میکرون روی سطح فلز می باشد، نتیجه این روش سطحی یکنواخت و براق می باشد.
فولاد پایه در تولید ورق گالوانیزه
فولاد کم کربن برای شکل دهی سرد مانندDX52D-DX53D-DX54D-DX55D-DX56D-DX57D-DX51D
فولاد ساختمانی و قاب بندی مانندS5506D-S220GD
فولادهای تنش تسلیم بالا بردن برای شکل دهی سرد مانندHX180YD-HX180BD-HX2202
فولاد چند فازی برای شکل دهی سرد مثلHCT490X-HDT590X-HCT780X
ضخامت ورق گالوانیزه
ضخامت ورق های گالوانیزه بین بازه های 25/0 تا 5/2 میلی متر است ضخامت کمتر یا بیشتر باعث پایین آمدن کیفیت کار می شود، کم بودن ضخامت باعث افزایش ششکنندگی ورق می شود. همینطور زیاد بودن ضخامت باعث کاهش هم شوندگی آن می گردد.
عرض ورق گالوانیزه
عرض ورق های گالوانیزه نیز در حدود معینی واقع می شود. به طور کلی ورق های گالوانیزه با دو عرض 100 میلی متر و 125 میلی متر تولید و به بازار عرضه می شوند. این دو عرض برای مصرف کنندگان گزینه مناسبی می باشند.
ورق رنگی
ورق رنگی گالوانیزه که به اختصار به آن ورق رنگی نیز گفته می شود ورقی گالوانیزه است که توسط لایه ای از رنگ الکترواستاتیک پوشش داده شده است. این ورق در صنایع مختلف کاربرد دارد و رنگ های متنوعی متناسب به درخواست مشتری تولید می شود. در واقع می توان گفت در مواردی که علاوه بر استحکام و مقاومت، زیبایی ظاهری کار اهمیت بالایی داشته باشد از ورق رنگی استفاده می شود.
اگرچه ورق های رنگی به طور مجزا به عنوان یکی از محصولات فولادی در نظر گرفته می شود اما در واقع ورق رنگی همان ورق گالوانیزه است که در ضخامت های مشخصی تولید و رنگ آمیزی شده است.
هدف از تولید ورق رنگی استفاده از آن در کاربردهایی است که نیاز به فرم دهی و شکل پذیری وجود داشته باشد. از این رو هر چه قدر ضخامت ورق کمتر باشد مورد استفاده آن بیشتر است. چرا که با افزایش ضخامت ورق رنگی، شکل دهی به آن دشوارتر خواهد بود. از طرف دیگر ضخامت کمتر تاثیر مستقیمی در وزن آن داشته و بدیهی است که منجر به کاهش قیمت تمام شده خواهد شد.
انواع ورق گالوانیزه رنگی
ورق رنگی طرح شادولاین
یکی از کاربردی ترین و پرطرفدارترین انواع ورق رنگی موجود در بازار، ورق رنگی طرح شادولاین است. کیفیت بالا قیمت اقتصادی و زیبایی ظاهری از جمله مهم ترین دلایل محبوبیت این محصول در ببین مصرف کنندگان در صنایع مختلف است.
ورق رنگی طرح ذوزنقه ای
این نوع ورق که معمولا برای ساخت سقف های شیروانی و دیوارهای سوله مورد استفاده قرار می گیرد. وزن سبک و قیمت مناسب، مقاومت بالا، نصب سریع و آسان از مزایای ورق رنگی طرح ذوزنقه ای می باشد.
ورق رنگی سینوسی
این ورق تا حدودی مشابه ورق ذوزنقه ای است با این تفاوت که بیشتر برای ساخت سوله و ساختمان ها کاربرد دارد.
ورق رنگی کرکره ای یا ورق شیروانی
ورق کرکره ای از دیگر نمونه های ورق رنگی استکه استفاده از آن برای ساخت سقف های شیروانی بسیار رایج است. این نوع ورق از قدیمی ترین انواع ورق فولادی رنگی می باشد که کاربردهای گسترده ای دارد.
ضخامت ورق
ورق های رنگی معموللا با هدف تحمل بار و یا شرایط کششی طراحی نمی شوند، از این رو لازم نیست ضخامت بالایی داشته باشند. اکثر ورق های رنگی موجود در بازار دارای ضخامت 2/0 و 7/0 میلی متر هستند. هرچقدر ضخامت بالاتر باشد، استحکام، وزن و قیمت ورق افزایش خواهد یافت.
عرض ورق
عرض ورق رنگی در تمامی کارخانجات تولیدکننده این ورق کاملا یکسان است و این ورق در بازار به دو عرض 1000و 1250 میلی متر تولید و عرضه می گردد. از این رو در هنگام خرید ورق رنگی، دو اندازه پیش روی شماست.
فرایند تولید ورق رنگی
کلاف های گالوانیزه پس از اینکه به ورق گالوانیزه تبدیل می شوند در فاز آماده سازی ورق قرار می گیرند در این مرحله پس از آماده سازی فرایند پولیش سطح ورق انجام می شود، دلیل این فرایند چربی زدایی و حذف ناخالصی از سطح فلزات است. پس از اتمام این مرحله ورق ها با استفاده از غلتک مخصوص پرس کاری می شوند، هدف از پرس کاری صاف و یکدست کردن سطح ورق است، این کار در واقع باعث می شود رنگ آمیزی سطح ورق با کیفیت بالاتری انجام شود.
سپس ورق با آب شست و شو داده شده و طی فرایند هوا دهی عملیات خشک کردن ورق انجام می شود. در نهایت به منظور افزایش مقاومت در برابر خوردگی و افزایش چسبندگی رنگ، به سطح ورق ها مواد شیمیایی مخصوصی روی آنها پاشیده شده و برای خشک کردن در دمای مناسبی قرار می گیرند.
در مرحله آماده سازی ورق برای رنگ آمیزی، یک لایه پرایمر روی سطح بالایی و پایینی ورق اعمال می شود سپس وارد کوره پخت می شود. رنگ نهایی شامل مواد مختلفی از جمله پلی استر، اپوکسی، پلی وینیل کلراید و پلی اورتان است که روی روق های اعمال شده و درون کوره قرار می گیرد. این مراحل نتیجه تولید محصولی می شود که کیفیت و مقاومت بالایی داشته و شکل پذیری آن عالی است.
